Wydanie listu żelaznego

List żelazny jest wystawionym przez Sąd dokumentem gwarantującym oskarżonemu / podejrzanemu uczestniczenie w prowadzonym przeciwko niemu postępowaniu karnym z wolnej stopy, tzn. z wolności pod warunkiem wypełniania przez podejrzanego/oskarżonego obowiązków:

  • stawiennictwa na każde wezwanie Prokuratora lub Sądu

  • przebywania we wskazanym Prokuratorowi lub Sądowi miejscu pobytu w Polsce. Podejrzany/oskarżony może zmienić miejsce pobytu tylko za uprzednią zgodą Prokuratora lub Sądu prowadzącego przeciwko niemu postępowanie karne

  • powstrzymania się od bezprawnych działań utrudniających prowadzone przeciwko podejrzanemu/oskarżonemu postępowanie karne, np. nakłaniania świadków do składania fałszywych zeznań.

List żelazny jest alternatywą dla tymczasowego aresztowania. Zapewnia udział podejrzanego/oskarżonego w postępowaniu karnym bez konieczności jego tymczasowego aresztowania.

List żelazny został uregulowany w rozdziale 30 Kodeksu Postępowania Karnego w przepisach art.281 do 284 k.p.k.

Kto jest uprawniony do wydania listu żelaznego?

W myśl art. 281 k.p.k. wniosek podejrzanego / oskarżonego o wydanie listu żelaznego rozpoznaje Sąd Okręgowy, w którego okręgu jest prowadzone postępowanie karne przeciwko osobie ubiegającej się o wydanie listu żelaznego.

Kto może się ubiegać o wydanie listu żelaznego?

Zgodnie z art.281 k.p.k. list żelazny może zostać wydany oskarżonemu lub podejrzanemu przebywającemu za granicą Polski. Oznacza to, że o wydanie listu żelaznego może się ubiegać:

  • przebywający za granicą Polski podejrzany, tj. osoba, której Prokurator lub inny organ prowadzący postępowanie przygotowawcze (np. Policjant) przedstawił zarzut popełnienia przestępstwa. Przedstawienie zarzutu popełnienia przestępstwa następuje w postaci wydania postanowienia. Możliwe jest również przedstawienie zarzutu popełnienia przestępstwa ustnie – do protokołu przesłuchania w charakterze podejrzanego (por. art. 71§1 w zw. z art.71§3 k.p.k.).

lub

  • przebywający za granicą Polski oskarżony, tj. osoba, wobec której Prokurator skierował do Sądu akt oskarżenia o popełnienia przestępstwa lub wniosek o warunkowe umorzenie postępowania karnego ( por. art. 72 § 2 k.p.k).

Jakie są warunki wydania listu żelaznego?

W świetle art.281 k.p.k. właściwy miejscowo Sąd Okręgowy może wydać podejrzanemu/oskarżonemu list żelazny, jeżeli oskarżony przebywający za granicą złoży oświadczenie, że stawi się do Sądu lub do Prokuratora w oznaczonym terminie pod warunkiem odpowiadania z wolnej stopy.

List żelazny może zostać wydany osobie która łącznie spełnia następujące warunki:

  • jest podejrzanym lub oskarżonym o popełnienie przestępstwa. Wydanie listu żelaznego jest dopuszczalne tylko w postępowaniu rozpoznawczym, tzn. do prawomocnego wyroku skazującego lub uniewinniającego. Nie jest możliwe wydanie listu żelaznego po prawomocnym wyroku skazującym za przestępstwo, a więc na etapie postępowania wykonawczego

  • przebywa za granicą Rzeczypospolitej Polski. Nie ma przy tym znaczenia czy pobyt ten jest przejściowy, czy też oskarżony ma tam stałe miejsce pobytu lub zamieszkania. Dopuszczalne jest wydanie listu żelaznego zarówno w stosunku do obywatela polskiego, jak i w stosunku do obywatela innego państwa

  • złoży oświadczenie, zgodnie z którym stawi się do Sądu lub do Prokuratora w oznaczonym terminie pod warunkiem odpowiadania z wolnej stopy. Oświadczenie takie wymaga formy pisemnej i może być przekazane za pośrednictwem obrońcy lub osoby trzeciej. Wniosek o wydanie listu żelaznego należy złożyć korespondencyjnie albo za pośrednictwem adwokata we właściwym miejscowo Sądzie Okręgowym.

Postanowienie o wydaniu listu żelaznego

Wydanie listu żelaznego następuje w formie postanowienia, w którym Sąd Okręgowy zapewnia oskarżonemu/podejrzanemu pozostawanie na wolności, aż do prawomocnego zakończenia prowadzonemu przeciwko niemu postępowania karnego o przestępstwo, jeżeli:

  • będzie się stawiał na każde wezwanie Sądu albo Prokuratora

  • nie będzie się wydalał bez pozwolenia Sądu z obranego – wskazanego Sądowi miejsca pobytu w kraju

  • nie będzie nakłaniał do składania fałszywych zeznań lub wyjaśnień albo w inny bezprawny sposób utrudniał prowadzone przeciwko niemu postępowanie karne.

Uzależnienie wydania listu żelaznego od złożenia poręczenia majątkowego

Zgodnie z art.283§1 k.p.k. Sąd Okręgowy rozpoznając wniosek oskarżonego/podejrzanego o wydanie listu żelaznego może uzależnić jego uwzględnienie od złożenia poręczenia majątkowego. Szerzej na ten temat napiszę w kolejnym artykule „Uzależnienie wydania listu żelaznego od złożenia poręczenia majątkowego”

Odwołanie listu żelaznego

Naruszenie przez oskarżonego/podejrzanego warunków (obowiązków) określonych w liście żelaznym, np. nieusprawiedliwione niestawiennictwo na wezwanie Prokuratora skutkuje wydaniem przez Sąd Okręgowy postanowienia o odwołaniu listu żelaznego.

Zażalenie na odmowę wydania lub odwołanie listu żelaznego

Zgodnie z art.284§2 k.p.k. na odmowę wydania listu żelaznego, jak również na jego odwołanie służy zażalenie w terminie 7 dni od doręczenia postanowienia. Zażalenie składa się do Sądu Apelacyjnego za pośrednictwem Sadu Okręgowego, który wydał zaskarżone postanowienie. Opisze szerzej ten temat w kolejnym artykule „Odwołanie listu żelaznego”.

Autorzy: Adwokat Mariusz Stelmaszczyk i Aplikant Adwokacki Patrycja Ponikowska

Podziel się na:
  • Facebook
  • Google Bookmarks
  • Blip
  • Blogger.com
  • Flaker
  • Gadu-Gadu Live
  • Google Buzz
  • RSS
  • StumbleUpon
  • Twitter
  • Wykop
  • Drukuj
  • Poleć
  • LinkedIn
Ten wpis został opublikowany w kategorii artykuły. Dodaj zakładkę do bezpośredniego odnośnika.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *


3 × 6 =